طرح «استقلال آب و فاضلاب روستایی از آب و فاضلاب شهری»، با هدف توجه به عمران، آبادانی و پیشرفت روستاها و جلوگیری از مهاجرت بی رویه روستاییان به شهرها، تهیه شده است. در این طرح پیشنهاد شده است که مدیریت شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستایی مجدداً از یکدیگر تفکیک شده و ردیف های بودجه آنها مستقل از هم در قوانین بودجه آورده شوند. موضوع یکپارچه سازی و ادغام شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستایی در سنوات گذشته بارها مطرح بوده تا اینکه سرانجام در سال 1398 این شرکت ها یکپارچه شده و در حال حاضر در قالب شرکت های آب و فاضلاب استانی مشغول به فعالیت هستند. ادغام و یکپارچه سازی شرکت های آب و فاضلاب شهری و روستایی دارای مزایا و معایبی است که ازجمله مزایا می توان به حذف 31 شرکت دولتی از زیرمجموعه دولت و کاهش تعدادی پست رسمی سازمانی دولتی، کاهش هزینه ها، یکپارچه سازی نظام برنامه ریزی منابع آب در هریک از شرکت ها، یکپارچگی ضوابط و مقررات مربوط به منابع انسانی، تسهیل اعمال وظایف و مسئولیت های حاکمیتی در بخش آب و آب و فاضلاب، همسویی سازمانی شرکت ها با تغییرات تقسیمات کشوری و کاهش مشکلات مربوط به بهره برداری از تأسیسات و منابع مشترک اشاره کرد. ازجمله تهدیدها و ابهام های این ادغام نیز عبارت است از: لزوم تعیین چگونگی اعمال نظام تعرفه در شرکت های یکپارچه برای شهر و روستا، لزوم تعیین تکلیف نحوه تأمین مابه التفاوت نرخ های تکلیفی و واقعی خدمات در این شرکت ها، انتقال مطالبات و تعهدات مالی شرکت های دولتی به شرکت های جدید، افزایش زیان انباشته در شرکت های جدید و نحوه تداوم دریافت کمک به زیان برای بخش روستایی و چگونگی ادامه دریافت اعتبارات خاص غیرانتفاعی حوزه روستایی شرکت های یکپارچه در ردیف های بودجه. با عنایت به مزایا و معایب یکپارچه سازی و با توجه به اینکه این اقدام در سال 1398 نهایی و اجرایی شده است، بازگرداندن ساختار قبلی و تغییرات ساختاری پی درپی در حالی که جابه جایی ها و انتقال نیروی انسانی انجام شده و نقل و انتقال اموال و دارایی های این شرکت ها نیز در دست انجام است و با توجه به اهمیت این بخش برای تأمین آب و امور فاضلاب مرتبط به جوامع شهری و روستایی، می تواند موجب آشفتگی و عقب ماندگی از برنامه ها شود. بنابراین با عنایت به مطالب عنوان شده، تصویب طرح «استقلال آب و فاضلاب روستایی از آب و فاضلاب شهری»، پیشنهاد نمی شود.

هدف از انجام این طرح، بررسی میزان رضایتمندی کارکنان، مشترکین و مسوولین شرکت آب و فاضلاب روستایی استان یزد است. مراحل طی شده و روش های اجرایی عبارت است از: طرح تحقیقاتی (EFQM) با هدف بررسی میزان رضایتمندی کارکنان، مشترکین و مسوولین شرکت آب و فاضلاب روستایی در 10 شهرستان استان یزد انجام شد. این طرح در راستای بهبود مدیریت جامع کیفیت و افزایش رضایت مشترکین شرکت آب و فاضلاب روستایی صورت گرفته است. در مدیریت کیفیت به کیفیت برتر و برتر بودن از هر حیث تاکید می شود، از اهداف مهم مدیریت کیفیت به پاسخگویی سریع تر و باثبات تر به نیازهای مشتریان و انعطاف بیشتر در تعدیل نیازها و سلایق پویای مشتریان می توان اشاره کرد. به منظور تامین اهداف مطرح شده پرسشنامه ای در چند بخش تهیه شده و در بین مشترکین سازمان آبفار توزیع گردید در این پرسشنامه تلاش شد نظرات مشترکین در خصوص توزیع قبوض آب و قرائت کنتور آب، کیفیت و کمیت آب شرب و آلودگی های زیست محیطی شبکه های آب و فاضلاب، روابط کارکنان شرکت آب و فاضلاب با مشترکین آب و نحوه عملکرد پست های امداد هنگام بروز حادثه بررسی شود. جامعه آماری این طرح در سه بخش مورد مطالعه قرار گرفته است: بخش اول شامل 4000 مشترک آب و فاضلاب روستایی بود که در 10 شهرستان و تعدادی روستای منتخب در هریک از این شهرستان ها می باشد. بخش دوم شامل 130نفر از کارکنان آب و فاضلاب روستایی استان یزد بود و بخش سوم جامعه آماری این تحقیق شامل 34 نفر از مدیران، مسوولان ادارات، سازمان ها و موسسات خدماتی می شد. در کل 4164 نمونه از این سه بخش آماری به عنوان نمونه انتخاب شدند و روش نمونه گیری به صورت تصادفی سیستماتیک در بخش های مختلف استان انجام شد. برخی از مهمترین نتایج حاصل شده در این نظرسنجی شامل موارد زیر می باشد: 1- 63.8 درصد از مشترکین آب و فاضلاب استان یزد از مامورین اداره آب و فاضلاب رضایت زیادی داشتند، 34.6 درصد از مشترکین از مأمور اداره آب و فاضلاب در حد متوسط اعلام رضایت کردند و 1.5 درصد مشترکین از مامور اداره آب و فاضلاب اعلام رضایت کمی داشتند. 2- 60.3 درصد مشترکین استان یزد از فرآیند توزیع قبوض، چاپ و محاسبه قبوض صادره و فرصت کافی برای پرداخت قبوض رضایت زیادی داشتند، 37.7 درصد تاحدی راضی بودند و 2 درصد مشترکین رضایت کمی داشتند. 3- 90.5 درصد مشترکین آب و فاضلاب روستایی استان از کیفیت خدمات ارائه شده توسط شرکت نسبت به کیفیت سایر خدمات (برق، گاز و تلفن) تاحدود زیادی رضایت داشتند. 4- از میان کل مشترکین استان یزد، تنها 15.8 درصد از خدمات پست های امدادی آب و فاضلاب روستایی استفاده کرده اند و مابقی اصلا از این خدمات استفاده نکرده اند. 5- 55.9 درصد مسوولین استان یزد ازکیفیت خدمات ارائه شده توسط سازمان آب و فاضلاب روستایی استان رضایت داشتند، 21.1 درصد مسوولین ازکیفیت ارائه خدمات تا حدی رضایت داشتند و 23.5 درصد مسوولین ازکیفیت ارائه خدمات ناراضی بودند.